Geschiedenis van Nessonvaux en de Vesdervallei

Nessonvaux, aan de poort van Trooz en het Land van Herve

Nessonvaux (in het Waals Nessonvå) is een deelgemeente van de Belgische gemeente Trooz gelegen in het Waalse Gewest, in de provincie Luik, aan de Vesder en het Land van Herve. Het was een volwaardige gemeente vóór de gemeentefusie van 1977.

Van middeleeuwse smederijen tot damasten geweerlopen

In de 14e eeuw maakte het grootste deel van Nessonvaux deel uit van de voogdij van Fléron. Het gehucht ontwikkelde zich vanaf 1500 rond een smederij: de Cour Monville.

Kort na 1830 verscheen de geweerloop van opgerold en gedamasceerd lint (voorloper van de damastloop). Een arme protestantse familie uit Nessonvaux die naar de Verenigde Staten was geëmigreerd, de Riga's, nam enkele lopen mee in hun bagage. Ze maakten fortuin door tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865 meer dan 25.000 damastlopen per jaar te bestellen.
Nagenoeg alle graanmolens werden omgebouwd tot geweerloopfabrieken door de familie Heuse, en tientallen kleine smederijen vestigden zich rond de smeedhamers die makas werden genoemd. De vallei werd volledig getransformeerd en werd een echt dorp.

Bronnen: acier.damas.free.fr · littlegun.be · Wikipédia — Olne · Wikipédia — Nessonvaux

De autofabriek Impéria en haar testbaan op de daken

Het is vooral voor deautofabriek Impéria dat de plaats bekend is in de Belgische industriële geschiedenis. Als dat tijdperk u interesseert, werd er een RTBF-reportage aan gewijd

Om de wegtests te ontlasten, die de omwonenden verontrustten, liet Impéria vanaf 1928 een testbaan van ongeveer een kilometer met steile bochten bouwen, rechtstreeks op de daken van zijn werkplaatsen — de fabriek lag ingeklemd tussen de Vesder en de weg. Een durf vergelijkbaar met de beroemde Lingotto-baan van Fiat in Turijn. Vandaag resten er nog twee verhoogde bochten, en de gevel van de in 1958 gesloten fabriek is bewaard gebleven.

Testcircuit op het dak van de Impéria-fabriek – Met dank aan: Musée Impéria
Fotocredit: Collection Musée Imperia

In 2008 werd het Impéria-museum « Les Amis des Ancêtres » ingehuldigd, waar een groot aantal foto’s en documenten werden bijeengebracht. Helaas vernietigden de overstromingen van juli 2021 al deze archieven en beschadigden ze de dertigtal voertuigen in het museum zwaar. In augustus 2021 kondigde het museum aan zijn activiteiten niet te kunnen hervatten.

Bronnen: Wikipédia — Impéria (automobile)

Nessonvaux en de Vesdervallei ontdekken

Verblijven in het Nîdwazô betekent je koffers neerzetten in het hart van deze door water en industrie gevormde Vesdervallei. De paden beginnen bijna op de stoep: de GR573 volgt de rivier, de toeristische dienst van Trooz zet meerdere wandelingen uit, en het dorp Olne — een van de mooiste van Wallonië — is vlakbij te voet te ontdekken. Iets verderop openen zich het dal van de Ninglinspo, de thermen van Spa of het kasteel van Franchimont.